Βεβαίως όλο αυτό δεν σημαίνει ότι ξαφνικά οι βιομήχανοι… τρελάθηκαν και θέλουν να καταστρέψουν το προϊόν. Όλα ξεκινούν από το γεγονός ότι η διεθνής αγορά δεν έδειξε τον τελευταίο χρόνο την ίδια διάθεση απορρόφησης της εγχώριας παραγωγής, με αποτέλεσμα, όπως τουλάχιστον επισημαίνουν οι εκπρόσωποι της ΠΕΜΕΤΕ, οι κάδοι με ελιές που συγκεντρώθηκαν τον περασμένο χρόνο να είναι ακόμα γεμάτοι.
Βέβαια, οι ανακοινώσεις των πρώτων τιμοκαταλόγων από μεταποιητές για τη σοδειά της τρέχουσας περιόδο (2026), που θέτει τον πήχη της ανώτερης τιμής για την κατηγορία των 110 τεμαχίων στα μόλις 1,10 ευρώ το κιλό, μόνο απογοήτευση προκαλεί στους παραγωγούς. Σημειωτέον ότι μόνο σε μια περίπτωση με τιμή για την ίδια κατηγορία (110 τεμαχίων) φτάνει στα 1,20 ευρώ το κιλό.
Η επιβεβαίωση της σπερμολογίας, των προηγούμενων ημερών για τιμές κάτω του κόστους παραγωγής, αρχικά προκάλεσε ψυχρολουσία αλλά το μούδιασμα των πρώτων ωρών έχει μετατραπεί, πλέον, σε αγανάκτηση κι οργή, με τους παραγωγούς της Χαλκιδικής να ετοιμάζονται ακόμη και για πλήρη ρήξη με τη μεταποίηση, μέσω υιοθέτησης νομικών μέτρων, αν δεν υπάρξει βελτίωσης των τιμών στους τιμοκαταλόγους της.
Με ανακοίνωσή τους, που πήρε μορφή «τελεσιγράφου», οι παραγωγοί έθεσαν διορία, μέχρι το απόγευμα της Δευτέρας 21 Σεπτεμβρίου, στους μεταποιητές να κάνουν ένα βήμα καλής θέλησης και να ανεβάσουν την προσφορά τους για τα 110 τεμάχια. Προτείνουν, μάλιστα, ως δίκαιη τιμή τα 1,50 ευρώ το κιλό, ειδάλλως δηλώνουν έτοιμοι να προσφύγουν στη Δικαιοσύνη, για παραβίαση της νομοθεσίας (Ν.4492/2017) περί της διακίνησης νωπών και ευαλλοίωτων αγροτικών προϊόντων. Σύμφωνα με τους παραγωγούς, η εν λόγω νομοθεσία απαγορεύει ρητά την πρακτική της παράτασης της «ανοικτής τιμής», καθώς και την οποιαδήποτε καθυστέρηση στην τιμολόγηση.
Η ομόφωνη απόφαση για σκλήρυνση της στάσης τους λήφθηκε σε ευρεία σύσκεψη στη Νέα Τρίγλια, το Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου, στην οποία μετείχαν 11 συνεταιρισμοί και ομάδες παραγωγών, καθώς και πλήθος μεμονωμένων παραγωγών παρουσία του αντιπεριφερειάρχη Χαλκιδικής, Γιάννη Κουφίδη, αλλά και του βουλευτή ΠΑΣΟΚ, του νομού, Απόστολου Πάνα, στην οποία το κλίμα ήταν βαρύ, με τους μετέχοντες να υπογραμμίζουν πως τα δεδομένα που διαμορφώνονται από τους νέους τιμοκαταλόγους, απειλείται η βιωσιμότητα της καλλιέργειας.
Ταυτόχρονα, πάντως, και προκειμένου να βρεθεί μια «χρυσή τομή» και να αποτραπεί η «μετωπική σύγκρουση» που μόνο χαμένους θα αφήσει πίσω της, έχουν ενεργοποιηθεί παρασκηνιακά και δίαυλοι επικοινωνίας που οδηγούν σε υπουργικά γραφεία -ορισμένα, μάλιστα, φέρονται να είναι ενοχλημένα από την τροπή που έχουν πάρει τα πράγματα- σε μια προσπάθεια να ασκηθούν πιέσεις για αποσόβηση της κρίσης.
Ο λογαριασμός δεν βγαίνει. Δεν υπάρχουν περιθώρια, θα πάμε νομικά
«Με το 1,10 ευρώ το κιλό στα 110 τεμάχια, ουσιαστικά μιλάμε για έναν μέσο όρο στα 0,80 – 0,85 ευρώ το κιλό, στο σύνολο της παραγωγής μας. Σε αυτά τα επίπεδα, με 100 ευρώ το στρέμμα για άρδευση, με 150 ευρώ το ενοίκιο, με 2 ευρώ το πετρέλαιο, με εκτίναξη του κόστους λίπανσης και φυτοπροστασίας και με 5 ευρώ την κλούβα συγκομιστικά έξοδα, ο λογαριασμός δεν βγαίνει. Είμαστε μέσα και δεν έχουμε άλλο περιθώριο παρά να κινηθούμε νομικά, να ζητήσουμε να εφαρμοστεί η νομοθεσία. Θα αναμένουμε έως το απόγευμα της Δευτέρας και αναλόγως θα κινηθούμε», εξήγησε στο Agronews ο Δημήτρης Παπαδάκης, πρόεδρος του Α.Σ. Νέων Συλλάτων, ο οποίος μετείχε στη σύσκεψη της Ν. Τρίγλιας.
Την ανάγκη αύξησης της τιμής που προσφέρει η μεταποίηση φέτος για το προϊόν επισημαίνει και ο Θανάσης Χαλάτης, πρόεδρος του Αγροτικού Ελαιοκομικού Συνεταιρισμού Καλυβών Χαλκιδικής, υπογραμμίζοντας ότι με τα αναρτημένα τιμολόγια οι παραγωγοί χάνουν από 20 έως 30 λεπτά το κιλό σε μια χρονιά με πολλαπλές πιέσεις στην καλλιέργεια.
«Πρώτα από όλα, η φετινή παραγωγή είναι μειωμένη κατά περίπου 40% σε σχέση με πέρσι, ενώ την ίδια στιγμή το κόστος παραγωγής σημείωσε άνοδο σε ποσοστό άνω του 30%. Σε αυτό, λοιπόν, το περιβάλλον έρχεται η μεταποίηση και μειώνει κατά 40% την αξία του προϊόντος, αφού πέρσι τα 110 τεμάχια πληρώθηκαν 1,80 ευρώ το κιλό. Με αυτούς τους όρους πώς να ζήσεις; Και μιλάμε για ένα προϊόν το οποίο είναι ανάμεσα στα 4-5 πιο εξαγώγιμα της χώρας», ανέφερε ο κ. Χαλάτης.
Ο ίδιος δεν παραγνωρίζει πως προβλήματα υπάρχουν και στην άλλη πλευρά, αλλά εκτιμά πως η μεταποίηση θα πρέπει να κάνει ένα βήμα καλής θέλησης, ώστε να μη σηκώσουν μόνο οι παραγωγοί όλο το βάρος που έχει προκύψει από τη δυσκολία διάθεσης με ικανοποιητικές τιμές των περσινών αποθεμάτων του προϊόντος στις αγορές. «Ας πάμε κάπου στη μέση. Να ανέβουν οι μεταποιητές στο 1,50 ευρώ το κιλό για τα 110 τεμάχια, ώστε ο μέσος όρος να καθίσει στα 1,30 ευρώ το κιλό και να διασφαλιστεί το μέλλον των παραγωγών, αλλά και της μεταποίησης», τονίζει ο συνομιλητής μας.
Για πολύ δύσκολη χρονιά κάνει λόγο και ο Φιλοκλής Γκότσιας, από τον Α.Σ. Σημάντρων, όπου η φετινή παραγωγή είναι μειωμένη ήδη κατά 50% σε σχέση με πέρσι. Όπως εξηγεί ο ίδιος, «ελπίζουμε ότι όσοι δεν έχουν ανοίξει ακόμη τα χαρτιά τους, ίσως να δώσουν κάτι καλύτερο από τα 1,10 ή 1,20 ευρώ το κιλό για την κατηγορία των 110 τεμαχίων. Ωστόσο, κρατάμε μικρό καλάθι. Αν δεν το πράξουν, πάντως, θα κινηθούμε νομικά και οι δικηγόροι μας, μας είπαν πως βάσει της νομοθεσίας, θα επιβληθούν σίγουρα πρόστιμα στις μεταποιητικές επιχειρήσεις».
Με μελανά χρώματα περιγράφει τη διαμορφωθείσα κατάσταση και ο Ελπιδοφόρος Καραθανασόπουλος από τον Άγιο Μάμα, όπου εδώ και λίγες μέρες βρίσκεται στο peak η συγκομιδή της ελιάς. «Ο κόσμος δεν ξέρει τί να κάνει και που να αποταθεί. Με το πετρέλαιο, τα λιπάσματα και τη φυτοπροστασία στα ύψη και με 20-25 λεπτά το κιλό μόνο για τα συγκομιστικά έξοδα, τί θα μείνει; Αν συνυπολογίσουμε και εφορία και ασφαλιστικό φορέα, είναι σίγουρο πως με τις τιμές που ανακοινώθηκαν η χρονιά θα είναι ζημιογόνα για τον παραγωγό. Δεν ξέρουμε από που να πιαστούμε, διότι και το λάδι είναι στα 3 ευρώ το κιλό και δεν έχουμε ούτε αυτή την εναλλακτική ως επιλογή, καθώς σε αυτή την περίπτωση τα έξοδα συγκομιδής είναι χαμηλότερα. Μπροστά μας είναι τοίχος και εμείς σπρώχνουμε τον τοίχο. Θα υπάρξει φτωχοποίηση στη Χαλκιδική και οι περισσότεροι παραγωγοί θα αναγκαστούν να παρατήσουν τους ελαιώνες τους στην τύχη τους. Δεν θα ποτίζουν, δεν θα λιπαίνουν, δεν θα φυτοπροστατεύουν και δεν θα κλαδεύουν και στο τέλος ό,τι δώσει ο Θεός. Όχι από επιλογή, αλλά γιατί δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να το πράξουν», μας είπε ο έμπειρος παραγωγός.
Υπενθύμισε δε, πως «με στοιχεία της ΠΕΜΕΤΕ και της ΕΛΣΤΑΤ, μας είπαν πως οι εξαγωγές μειώθηκαν σε όγκο κατά περίπου 1% και σε αξία κατά περίπου 2,5%. Ας μας μειώσουν και εμάς την τιμή, όχι κατά 1% ή 2,5%, αλλά και κατά 5%, κατά 10% ακόμη ή και 15%, σε σχέση με πέρυσι, όχι όμως αυτό που κάνουν τώρα. Να βάλουν πλάτη, να βάλουμε και εμείς και να πάμε σε ένα deal που θα επιτρέψει σε όλους να επιβιώσουν. Διότι αυτό που καταλαβαίνουμε όλοι οι αγρότες τα τελευταία χρόνια είναι πως γενικότερα στην Ελλάδα δεν μας θέλουν στον πρωτογενή τομέα. Θέλουν, δυστυχώς, μόνο υπαλλήλους για τα ξενοδοχεία».
